dimanche 15 juin 2008

M. Ait Ighil : Taggara seg wungal Tiγeṛsi


Taggara d ukkis seg wungal n Muḥand Ait Ighil, Tiγersi i d-yeffγen taggara-yagi . Ad tafem deg uṭṭun aneggau , wis 33 , n tesγunt ayamun.

ẓer dagi :

http://ayamun.ifrance.com/

--------------

Taggara

Zdaxel tbaburt Tassili, iḥulfa s tmurt tettibɛid, maca mazal yettwali-tt, mazal aseɣwen yezga gar-asen, tezga gar wallen ur texfi. M tt-yessaɣ yiḍ, liḥala temgarad d tin n zgelli, lweḥc yerkeb ixef n Meẓyan, ma d agerbuz yezɣeb. Ɣas akken ur t-ixus wayra, taxxamt telha, učči yegget, maca tanumi yennum ulac-itt. Anaɣ qqaren imezwura: tuɛer tnumi. Tura yettḥulfu s kulci yettwexxir, ileḥḥu d tamendeffirt.

Axeddim yekfa, yekcem taxxamt, yerra ɣer tkemmust i d-yewwi, isenser-d yiwen ungal sway i d-yegla i tɣuri. Yextar-d ungal yura Jack London, yeḥmel aṭas aɣanib n tira n umaray, acku yettwessif-d tadlegt s taqqa, ur itettu kra.

Yeldi ungal, yebda taɣuri ur yestaḥla, ijerriden n tira mttuttlen gar-asen, s yiɣil i d-iferrez awalen yeɣar. Acḥal-aya ur yerkib tababurt, asderdef umutur yettlaḥaq-d d asawen, zzhir yenṭeḍ deg umeẓẓuɣ, lmil atan tikkelt ad izelmeḍ, tikkelt ad iyeffes, tikkelt ad yali uqacuc-is. Kra ur yerkid din.

Yeɛna-t-id yiwen uxeddam, yaɛqel Meẓyan yerwi:

D tikkelt tamezwarut?

Meẓyan yerra-yas-d « ih » s uqerruy-is, ur yezmir a d-isiwel. Axeddam-nni yewwi afus-is ɣer lǧib, yekkes-d yiwet tkacitt, yesmar-d yiwen lkas waman, yefka-ten i Meẓyan, yerna-yas-d azgen tqarest: « Su takacitt-a, a k-yenqes umlelli. »

Meẓyan yuɣ rray fiḥel awal.

Bihenfih, Meẓyan yekcem deg yiwen ugnir. Deg yixef-is tteswirat teddunt ttaqqalent. Mi truḥ yiwet ad tuɣal tayeḍ. Neɣ ahat d netta i tent-iɛennan. Ur yeẓri.

Imekta-d tudrin n tmurt Leqbayel. Ta tefser i yiṭij, ta teddari deg utelli, ta tebna, ta tedrem. Ta tersa deg tqintuct, tiɣilt ideg tezgiḍ a tt-twaliḍ, ta teffer zun tetturar tuqemca, ulac lexbar fell-as, mi tt-tettuḍ ad tbin.

Imekta-d lḥuma. Lḥuma i d-yekkan akkin i lebni, akkin i yimezdaɣ-is, akkin i lɣaci d-itekken syin. Lḥuma d anect-a akk, ugar aya, d aḥulfu d-yettdekwilen mi tezgiḍ berra.

Imekta-d Meqran Agawa, acu d-yerbeḥ deg wayen akk yexdem? Ma yebna-tt ɣef taggara i s-d-yegren iɣallen, tejleq-it tḥennek-it ɣur-s. Ɣer taggara-ya, yensa, iruḥ am netta am medden, ulac win d-yudren awal ɣef umezruy i d-yeǧǧa.

Imekta-d Ḥaman, jeddi-s win iwumi isawal baba Muḥu. tawaṭṭfa yeṭṭef deg lɛadat tiqdimin armi s-uɣalent d sebba n twaṭṭfa-ines daɣen deg tudert. Yes-sent i yeggan, yes-sent i d-yettakay. Ɣer taggara, wissen ma d-yili win ara inefɛen.

Imekta-d ussan yekka deg umennuɣ, yerbeḥ neɣ yexser? A d-yini yerbeḥ, acku yelmed iselmed, neɣ a d-yini yexser tagnit yekka akk din? Acku iwala ass yezrin ur d-yettuɣal. Ur yeẓri.

Imekta-d imeddukal-is, wid yezwaren ffɣen d wid yeqqimen. Anwi yugaren wiyiḍ? Ma yella ṭṭmeɛ n tuɣalin i wid yeffɣen neɣ n rrwaḥ i wid yeqqimen. Beṭṭu yezga dima.

Imekta-d yemma-s. Yemma-s-nni i t-isutren yiwet tikkelt a tt-yawi ɣer zzyara ɣer lemqam Sidi Ḥmed. Mi tt-isaweḍ yettu-tt din, qrib taɛreq. Mačči d yiwet i d-yernan fell-as, mazal tesber. A truḥ akka a tesibnen tagnitt, a d-yernu kra ara yesluɣen lecɣal.

Yedda deg tirga.

Yettnadi akkin,

Akkin i wayen ẓrant wallen,

Akkin i wayen yuɣen isem Axemmem,

Akkin i lebɣi saramen wulawen.

Yezga deg tallest,

Ifassen zwaren sferfuden,

Sikkiden deg umḍiq wallen,

Leḥḥun zwaren iḍarren.

Iḥulfa yes-sen nejbaden

Ɣef tfekka baɛden.

Ar tura, i d-mlalen d ilem.

Iḥulfa s lewhi yella,

Amḍiq ur t-yeǧǧi.

Anida-t? Yettnadi ur t-yufi.

Iḥulfa yis.

Ziɣen d timusniwin tiqdimin.

Yaɛqel s tewwura i s-d-ldint

Yaɛqel amḍiq acḥal yelḥa ɣef uḍar,

Yaɛqel isaffen, iɣezrawen yakk d tregwa,

Mačči abrid neɣ sin i ten-iḥewwes,

Mačči abrid neɣ sin i yeswa din,

Anaɣ itekkes fad dima dinna.

Acḥal tikkwal i d-yerza ɣer da,

Acḥal d tikkelt i tent-id-yufa.

Bih bih mi ɣbant tefra.

Yaɛqel llant i lebda,

Ma d timeẓriwt ur tent-yeẓẓar ara.

Iɣallen inejbaden, ur yeẓri tura,

Ur yefhim ma d nutni i d-inekmacen,

Neɣ d tafekka i iruḥen ɣur-sen.

Iḥulfa yes-sen refden-t.

Zdat-sent sersen-t.

Targit akka i tebda neɣ i tekfa.

Aucun commentaire: